نگاهی به فیلم «کامیل کلودل ۱۹۱۵»

, , ارسال دیدگاه

camille-claudel-1915

کامیل کلودل ۱۹۱۵ / Camille Claudel 1915

نویسنده و کارگردان: برونو دومون. بر اساس نامه‌های پل کلودل و کامیل کلودل. مدیر فیلم‌برداری: گیوم دوفونتن. تدوین:  موسیقی: باسیل بلخیری، برونو دومون. بازیگران: ژولیت بینوش (کامیل کلودل)، ژان‌لوک وینسنت (پل کلودل)، امانوئل کافمن (کشیش)، میریام آلن (رزیدنت)، رابرت لروی (پزشک). محصول ۲۰۱۳ فرانسه. ۹۵ دقیقه.

زمستان ۱۹۱۵ کامیل کلودل که توسط خانواده‌‌اش به یک آسایشگاه در جنوب فرانسه فرستاده شده دیگر از هنر سنگ‌تراشی‌اش دست کشیده. فیلم واقعه‌نگاری زندگی آرام اوست که چشم‌به‌راه آمدن برادرش پل است.

 *

در بیش‌تر زمان فیلم نه کامیل و نه تماشگر این فیلم به‌درستی نمی‌دانند که چرا او این‌چنین گرفتار شده یا دست‌کم به این وضعیت ادامه می‌دهد. پیشینه اندکی که از زندگی کامیل آَشکار می‌شود در حقیقت از خود او به دست می‌آید و بیش‌تر نشانگر غرابتش است تا دیوانگی او. چنین موقعیتی برای تماشاگری که از داستان زندگی این شخصیت واقعی خبری ندارد بسیار کنجکاوی‌برانگیز است.

فیلم ریتمی آرام دارد و حجم دیالوگ‌ها کم است. شمار نماهای طولانی زیاد است و حاشیه صوتی فیلم پر است از تکرار طنین صدای پا، صدای شنی که بر آن قدم گذاشته می‌شود و صدای ضجه و ناله ساکنان آسایشگاه. فیلم‌ساز به‌خوبی ماهیت سرکوبگر این مکان را به تصویر کشیده است. ژولیت بینوش ستاره بی‌چون‌وچرای فیلم است. نماهای درشت متعدد از او نمایانگر فشاری است که شخصیت کامیل تحمل می‌کند و وقتی این شخصیت فرومی‌پاشد بینوش را استادی‌اش در ارائه یک بازی کنترل‌شده و آگاهانه بر مبنای روان‌شناسی حقیقی زنان نشان می‌دهد.

فیلم‌ساز موعظه نمی‌کند و به شکلی آزارجویانه، نقاط عطف قصه را یکی پس از دیگری پیش روی‌مان می‌گذارد و ما را به خوانش و قضاوتی چندباره وامی‌دارد. کامیل کلودل ۱۹۱۵ تحسین بسیاری را در جشنواره‌ها به دنبال داشته که نامزدی خرس طلای برلین یکی از آن‌هاست. برونو دومون با فیلم‌هایی مثل زندگی مسیح و اومانیته در اواخر دهه ۱۹۹۰ توجه و تحسین منتقدان را برانگیخت. او پس از چند فیلم نه چندان موفق سراغ یکی از مهم‌ترین و مناقشه‌برانگیزترین شخصیت‌های هنری فرانسه در قرن اخیر رفته که پیش‌تر هم درباره‌اش فیلم ساخته شده است. کامیل کلودل خواهر پل کلودل، شاعر و دیپلمات فرانسوی، یکی از بزرگ‌ترین پیکرتراشان روزگار خود بود به دلیل ابتلا به پارانویا (بدگمانی) و بیماری اسکیزوفرنی (روان‌پریشی) دچار اضمحلال روحی و هنری شد. کامیل کلودل (برونو نیوتن، ۱۹۸۵) با بازی ایزابل آجانی در نقش کامیل یکی از شناخته‌شده‌ترین فیلم‌های این بازیگر بزرگ است. بی‌تردید برای کسانی که آن فیلم تحسین‌شده را دیده‌اند تماشای بازی بینوش در فیلم دومون و مقایسه این دو بازیگر مطرح فرانسوی خالی از لطف نخواهد بود.

دومون بیماران روانی و پرستاران واقعی را به عنوان بازیگران فرعی فیلمش به کار گرفته تا تضاد میان بیماران بسیار بدحال و کامیل آرام و فروخفته را پررنگ کند. ناامیدی و افسردگی تمام وجود کامیل را گرفته اما هنوز اشتیاقی در وجودش هست که او را زنده نگه می‌دارد؛ اشتیاق ملاقاتی دیگر با برادر. سکانس‌هایی که کامیل به دکتر و نیز به برادرش التماس می‌کند که او را از آسایشگاه خلاص کنند فراز دراماتیک فیلم را شکل داده‌اند و تماشای‌شان بسیار رنج‌آور است. قدرت بازیگری بینوش به ذکاوت کامیل و آثار هنری او جلوه‌ای درخشان بخشیده است.

کامیل… را با لحن تلخ و تیره‌اش در قالبی که ترز آلن کاوالیه را به یاد می‌آورد، می‌توان با فیلم‌های روبر برسون از نظر سکوت طولانی، ژرفای معنوی و راستینگی خدشه‌ناپذیرشان مقایسه کرد. این از آن فیلم‌هایی است که تماشاگر را آزرده و مغموم می‌کند ولی چه می‌شود کرد؟ کار هنر گاهی بازگویی واقعیت‌های تلخ و غم‌ناک است.

 

ارسال دیدگاه

(*) لازم، ایمیل شما منتشر نخواهد شد