شیفته گل گفتن و شنیدن

, , ارسال دیدگاه

«آیا ما به اینجا تعلق داریم یا نه ؟ خیلی مهم نیست به این سوال جواب بدیم چون ما اونجاییم . خسته ایم و نمیدونیم آخرش چی میشه ؟ …»

اینها سخنان اد هافمن ( راسل کرو ) در خانه خصوصی اش و در کشور خود اوست . ولی صحبتهایی که در دفتر کارش برای همقطاران خود ادا می کند با جمله متفاوتی شروع می شود که در روند فیلم محسوس نیست ؛ « چیزی که ما در اینجا باهاش روبرو هستیم ذاتا یک مبارزه جهانیه که احتیاج به نظارت دائمی و هوشمندانه داره تا متوقف بشه  » که البته به محتوای سخنان پیشین برمی گردد .

نخست باید توجه داشت که پزسش ابتدایی مطرح شده ، به نظر درست نمی آید . « آیا ما به اینجا تعلق داریم یا نه ؟ » این پرسش اگر از سوی یک اسرائیلی مقیم فلسطین مطرح می شد درست و منطقی به نظر می رسید، ولی مگر آمریکائیها قصد اشغال دائم عراق را دارند که تعلق آنها به آنجا مورد خطاب قرار گیرد ؟ شاید رایدلی اسکات با طرح این پرسش همین نکته را مورد توجه قرار می دهد که البته بعید بنظر میرسد و با تفاوت موجود در بخش نخستین سخنان و بخش دوم که به آنها اشاره شد ، احتمالا نیت او بر این بود که نشان دهد سیاستمداران جنگ طلب آمریکایی نه تنها به مردم دنیا که به یکدیگر نیز دروغ می گویند .

با این سخنان از ابتدا آشکار می شود که با چه جانمایه ای روبروییم : سیاستمداری که در خانه خود اعتراف به درماندگی و حیرانی می کند .

با به تصویر کشیدن شکنجه مردی که در حین شکنجه جان می سپارد ، هنگام ادای این جملات و نشان دادن چهره خسته و درمانده فریس ( دی کاپریو ) ، بخوبی در می یابیم که ظاهرا قرار است با با فیلمی ضد سیاستهای جنگ طلبانه آمریکا روبرو باشیم . این رویه البته در برخی جاها مبالغه آمیز و احمقانه به تصویر در آمده است . مثلا صحنه قربانی کردن دکتر عراقی در ابتدای فیلم برای نشان دادن سنگدلی و منفعت جویی آمریکائیها در حالیکه اد هافمن نصف شب خونسردانه پیژامه بر تن، مشغول خوردن غذا در خانه اش است و در حالیکه بچه اش را به دستشویی می برد و آمریکا را با بهشت مقایسه می کند ، احتمالا با فرض همین مقام خدایی بر زمین نیز برای خود و برای نجات تمدن ‏، حکم طعمه شدن دکتر عراقی را صادر می کند ، در حالیکه اگر اندکی دقیق تر باشیم به این می اندیشیم که اگر در واقعیت چنین اتفاقی رخ می داد سیاستمداران آمریکایی به جای انجام این ریسک عجولانه چه استفاده های تبلیغاتی برای محق جلوه دادن حضورشان در عراق می توانستند انجام دهند ، در حالیکه اد هافمن در صحبتهای ابتدایی خود اعتراف می کند که باید هر روز جوابگوی مردم باشد ، و چه پاسخی بهتر از پناه آوردن از روی ترس یک عراقی با سواد مسلمان به آمریکا و پذیرش هر گونه همکاری .

البته این فیلم که در ظاهر قرار است ضد سیاستهای آمریکا و افراطیون کاتولیکش(نئومحافظه کارها) باشد گاه حتی در مقام مقایسه به اصطلاح  خشم اسلام و رأفت مسیحیت بر آمده است .

از سر همین تقابل چینی است که    هانی سلام    مسلمان که گاه البته در کلوبهای شبانه به خوشگذرانی مشغول است و اعتقادی به شکنجه نیز ندارد ، همانگونه رفتار می کند که شکنجه گر ابتدای فیلم ، نام مجازات بر آن می نهد … و البته تروریست های مسلمان نیز بر همین عقیده اند ، آنان نیز بنا به اعتقاد راسخ خویش ، شکنجه و کشتار خود را مجازات نام می نهند ،در حالیکه به هیچ وجه حتی از برادران خطاکار خود نیز نمی گذرند . اد هافمن مرد پشت پرده سیاستهای جنگ آمریکا ، از کسی که از ریز اطلاعات و اسناد کار خویش آگاه است براحتی می گذرد و می گذارد او هر طور مایل است ادامه مسیر دهد و البته آن فرد مورد اطمینان ، رئوف و از جان گذشته هم یک جاسوس آمریکایی است با تمام آموزشهایی که در سیستم های مخوف و چند لایه جاسوسی آمریکا دیده  . و برای اجرای بلاهت بار  و به تصویر کشیدن نجابت و پاکی آمریکایی هاست که این جاسوس خوشقلب که مثل فیلمهای هندی با یک نگاه و دو بار گل گفتن و گل شنفتن شیفته عایشه شده( به انتخاب دم دستی اسم و با منظور بودنش هم توجه بفرمایید) برای نجات جان عایشه خود را به دام بدترین بلای ممکن می اندازد .

فیلم در شخصیت پردازی نیز توفیق چندانی ندارد ، چنانکه هر چند هانی سلام و فریس تقریبا دارای شخصیتی یکدست اند ، ولی کاراکتر عایشه بسیار ناپخته و ناتمام مانده و شخصیت اد هافمن نیز از روندی یکدست و کامل برخوردار نیست مثلا با سخنانی که در  آغاز فیلم ایراد می کندبه نظر، فردی بسیار کار آزموده و با تجربه معرفی می شود ،اما در عمل بسیار بی تجربه و عجول است و با اشتباهات خود عملیات را خراب می کند.

تلی از دروغ ، فیلمی است با ضعفهای فراوان در عین جذابیت . پراکنده گویی رایدلی اسکات در محتوا باعث شده از بسیاری مسائل که علاقه به مطرح شدنشان داشته در سطح بگذرد و فقط راوی عجول جریانی باشد که سر آخر مشخص نمی شود مقصر کیست و یا به قول هافمن چه خواهد شد .

 

ارسال دیدگاه

(*) لازم، ایمیل شما منتشر نخواهد شد