در سال ۸۷ بر سینمای ایران چه گذشت؟

, , ۲ دیدگاه

 

سال ۸۷ افت و خیز‌های فراوانی داشت. از مراحل ابتدایی تولید یک فیلم گرفته تا به‌روی پرده فرستادن آن و مخاطبانی که به سینما می‌روند تا با فراغ بال فیلم مورد علاقه‌شان را ببینند، همه و همه می‌تواند از واکنش مدیران فرهنگی و سیاسی کشورمان نسبت به بعضی از مسایل تأثیر بگیرد. با ممیزی‌ای که بر فیلم‌های حاضر در بیست و ششمین جشنواره‌ی فیلم فجر خورد و دیگر فیلم‌ها که جلوی نمایششان گرفته شد، عواقب این سانسور‌ها گریبان سینمای سال ۸۷ را هم گرفت. از «دایره زنگی» پریسا بخت‌آور گرفته تا همین اواخر، در جشنواره‌ی بیست و هفتم، «درباره‌ الی…» که با بازشدن پای رئیس جمهور همه‌چیز به حالت عادی بازگشت. با وجود همه‌ی اتفاقات که در ادامه به شرح و تفصیلش خواهیم نشست، سینما باز هم همان سینماست و رژیسورها همچنان با وجود صخره‌های جلوی پایشان، عقب سوژه می‌گردند

 

نوروز

 

۸۷ با یک امیدواری شروع شد و آن هم فروش میلیاردی فیلم «دایره زنگی» به کارگردانی پریسا بخت‌آور بود. امیدواری و خوش‌بین بودن به سال سینمایی پررونق از آنجا نشأت می‌گرفت که مقایسه‌ی گیشه‌ی بهار ۸۶ با بهار ۸۷ نشان از رشد ۲۵۰ میلیونی داشت. سال ۸۷، فروش ۲ میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومانی فیلم‌های اکران بهار از نمایش ۱۱ فیلم حاصل شد، اما در سال ۸۶ رقم ۲میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان از نمایش ۱۴ فیلم به‌دست آمده بود، که به گفته‌ی فارس، این نشان از موفقیت نسبی فیلم‌های سال ۸۷ داشت. در ادامه، در بین فیلم‌های اکران پاییز، «چارچنگولی» سعید سهیلی هم به رقمی میلیاردی دست یافت. البته خیلی قبل‌تر از این پیش‌بینی شده بود که فیلم‌های طنز بهتر می‌توانند مخاطب را جذب کنند. «دایره زنگی» و «چار چنگولی» هردو طنزی اجتماعی به تصویر می‌کشند

 

سینمای ما، سینمایی زوج‌پرور است!

 

این لقبی بی‌ربط نیست، اما با نگاهی به فیلم‌ها و حضور زوج‌های هنری در آن به این می‌اندیشیم یا با کمبود بازیگر مواجهیم یا کارگردانان فکر می‌کنند مردم زوج‌های سینمایی (نگفتیم زندگی مشترک) را دوست دارند و بیشتر به تماشایشان می‌نشینند. این زوج‌ها که آمار فصل به فصلشان را در ادامه می‌آوریم به «چارچنگولی» سعید سهیلی هم کشیده شد و جواد رضویان و رضا شفیعی جم زوج‌تر از گذشته از کتف به هم چسبیدند

 

زوج پرکار بهار

 

نیوشا ضیغمی و حمید گودرزی (البته این آمار بدون اکران فیلم «گناه من» مهرشاد کارخانی‌ است که با کمی وقفه در زمستان ۸۷ اکران شد و اگر در بهار این اتفاق می‌افتاد باید در ابتدا می‌نوشتیم زوج بسیار پرکار بهار

 

فصل تابستان

 

: گلشیفته فراهانی و محمدرضا فروتن. حضور گلشیفته فراهانی در بعضی فیلم‌ها و بعضی مسایل (بدلیل مشکلات تا هنوز حل نشده فعلا از اشاره به آن معذوریم) حاشیه‌های فراوانی داشت که در بخش حاشیه‌های سینمای سال ۸۷ به آن هم می‌پردازیم. (احتمالاً به فاصله‌ی همین چند خط با پادر میانی رئیس جمهوری همه‌چیز به خوبی و خوشی حل می‌شو(

 

فصل پاییز

 

پگاه آهنگرانی، شهاب حسینی و محمدرضا فروتن

 

در مورد پگاه آهنگرانی این مسأله جالب توجه است که حضور او بیشتر در فیلم‌های زن محور بود. «سه زن»، «آتش سبز» و «خواب زمستانی»، هر سه با موضوع زن و مشکلات و حضورش در طول تاریخ و اجتماع می‌باشند. شاید این اتفاقی‌ست که آهنگرانی در این فیلم‌ها حضور داشته اما با نیم‌نگاهی به پرونده‌‌ی بازیگری‌اش (که مجالی دیگر می‌طلبد) می‌توانیم او را یک تهمینه‌ میلانی شماره‌ی ۲ در زمینه‌ی بازیگری نامید. البته خصوصیات فیلم‌های منیژه حکمت چندان بی‌ربط به این انتخاب‌ها ندارد

 

فصل زمستان

 

بایکوت! همیشه بعد از جشنواره سینماها تا یک ماه که به پایان سال نزدیک است از رونق می‌افتند و نمی‌دانیم برای چه باید به سینما برویم؟ فیلم‌هایی اکران می‌شوند که بعضی‌ها به شوخی آن‌ها را لایق بعدازظهر‌های جمعه می‌دانند و البته کمی هم شوخ‌تر برخورد می‌کنند که هرگز کسی رغبتی به تماشایشان ندارد!

 

 

حاشیه های سینمایی سال ۸۷

 

خبر رسید که گلزار ممنوع التصویر شد. این خبر در ابتدا با واکنش هایی همراه بود که گاهی به دفاع یا بر علیه این سوپراستار منجر می شد. ماهنامه ی فیلم هم در گفت و گویی که با محمود اربابی داشت نتوانست شک و شبهه ها را از بین ببرد و در پی آن، واکنش داود رشیدی به درخواست ها بعضی از بازیگران، مخاطبان را آرام آرام به مسأله نزدیک تر می کرد. هم اکنون که ممنوع التصویر شدن گلزار را مربوط به درخواست مبلغ بالای دست مزد می نامیم، چندان مطمئن نیستیم و تنها اشاره ای به آن در این گزارش مختصر، کفایت می کند.

 

حاشیه ی دیگر که باز هم متوجه یک بازیگر بود، خبر مهاجرت گلشیفته فراهانی از یاران است. گلشیفته فراهانی تقریبا آخرین نفری بود که راجعبه وضعیت خود صحبت کرد. نشریات ایرانی پس از حضور او در فیلم مجموعه دروغ ها به کارگردانی رایدلی اسکات موضعی بسیار جدی گرفتند و پس از مصاحبه ی گلشیفته فراهانی با یک خبرگزاری خارجی و بدون حجاب بودن او، تقریبا پشت او را به خاک مالیدند! میترا حجار هم دیگر بازیگری بود که در یک فیلم خارجی حضور یافت. او بدون هیچ نوع حاشیه ای به ایران بازگشت و جالب اینجاست که با وجود تصاویری که از او در سایت آی ام دی بی موجود است, منکر حضور در آن فیلم شد. با مقایسه ی فراهانی و حجار به این پی می بریم که نشریات چقدر می توانند در به اوج یا به زیر کشاندن یک هنرمند سهم داشته باشند. هرساله تصاویر بسیاری از بی حجابی بعضی سینماگران ایرانی خانم در سایت ها یافت می شود که اگر سازمان نظارت و ارزشیابی بخواهد عدالت تعریف شده با نشده اش را اجرا کند باید دائم در حال صادر کردن احکام ممنوع التصویر، ممنوع الخروج و ممنوع الورود باشد.

 

اما کم مانده بود که این کشمکش ها گریبان تازه ترین فیلم اصغر فرهادی را هم بگیرد. مسأله ی حضور گلشیفته فراهانی در این فیلم مطرح بود و صفارهرندی هم به هیچ صراطی مستقیم نبود. تا اینکه جواد شمقدری فرصت را مغتنم شمرد و به سراغ محمود احمدی نژاد رفت. احمدی نژاد هم طی نامه ای از وزیر ارشاد خواست برای جلوگیری از تضییع حقوق سازندگان درباره الی… وارد عمل شود. وزیر ارشاد هم وارد عمل شد و فیلم در جشنواره به نمایش گذاشته شد و جایزه ی بهترین کارگردانی را نصیب خود کرد!

 

البته تا زمان نگارش این یادداشت خبرهایی مبنی بر بازگشت گلشیفته فراهانی به ایران شنیده ایم و بسیار خوشحالیم. اما این نکته لازم به یادآوری است که ما خوشبین تر از این حرف هاییم که علت این همه چراغ سبز نشان دادن را در آستانه ی انتخابات بودن، بدانیم. ما فقط سینمای فعال و خوب می خواهیم. (چه شعار تأثربرانگیزی!) و البته جهانی.

 

خبر دیگر مربوط می شود به دیدار رئیس جمهور با جمعی از کارگردانان سینما در پاییز ۸۷٫ بسیاری از کارگردانان به نام، در اقدامی که گویا اعتراض آمیز هم بوده، در جلسه حضور نیافتند. البته جواد شمقدری با لحنی که بوی تهدید از آن می آمد در برنامه ی دو قدم مانده به صبح عنوان کرد اسامی کارگردانانی که به عمد در جلسه حاضر نشدند را پیدا و حفظ کرده است. شمقدری قصد دارد با این اسم ها چه کند؟! خدا می داند. امیدواریم به ضرر سینما تمام نشود.

 

خبر جالب توجه دیگر که مانندش را در این سی سال شاهد نبوده ایم، سفر هیئتی متشکل از اعضای آکادمی اسکار به فاصله ی یک هفته پس از برگزاری هشتاد و یکمین اسکار برای برگزاری سمینارهای تخصصی در رشته های فیلمنامه نویسی، کارگردانی، بازیگری، تهیه کنندگی، بازاریابی، مستند سازی و …، به تهران بود.

 

اما در دنباله ی سفر اسکاری ها به تهران و برگزاری سمینارها،عده ای معدود از سینماگران، روزنامه نگاران و یکی از افراد نیروی انتظامی! نسبت به این اتفاقات که شاید مثبت ترین حرکت خانه ی سینما به حساب اید، واکنش نشان دادند. افرادی چون: جواد شمقدری، فرج الله سلحشور و حسن شریعتمداری!

 

خانه ی سینما هم در پاسخ به این واکنش ها اعلام کرد که به زودی تعدادی از سینماگران ایرانی مهمان اسکاری ها خواهند بود.

 

به یاد از دست رفتگان

 

سال ۸۷ بسیاری از بزرگان عرصه ی سینما دار فانی را وداع گفتند. امیدوارم با ذکر نام ها بتوانیم یادشان را گرامی بداریم:

 

خسرو شکیبایی _ احمد آقالو _ رضا ارحام صدر _ سید علی میری _ مهرداد فخیمی _ عطاءالله کاملی _ نادر ابراهیمی _ احمد ابراهیمی _ داود اسدی _ فرهنگ معیری _ اسماعیل داور فر _ شاهرخ سخایی _ خسرو تسلیمی _ محسن رسول اف و

 

سخن آخر

 

سال ۸۷ نسبت به سال ۸۶ حواشی سینمایی بیشتری داشت. سال پر اتفاقی را پشت سر گذاشتیم. اتفاقاتی که گاهی خوش، گاهی تلخ، گاهی امیدوار کننده و گاهی دلسرد کننده بودند. هرچه بود، گذشت؛ و تمامی اخبار و حواشی آن بر تاریخ ثبت شد تا روزی دیگر نسل های بعد از این گزارش های جامع را از آنچه که بر سینما در یک سال گذشته را بخوانند.

 

سال خوبی را برای شما و سینمای ایران آرزو مندیم.

 

سبز باشید

 

 

۲ دیدگاه

  1. پیام نیک فرد

    03/26/2009, 06:04 ب.ظ

    سینمای ایران در سالی که گذشت در کل راضی کننده تر از سال قبل بود چون هم فیلم های بهتری به اکران سینماها درآمد و هم اتفاق های خوشایندی برای سینماگران ما افتاد.
    به هر حال با توجه به فیلم های نسبتاً قوی جشنواره همه به انتظار این نشستیم که سال ۸۸ سال پر رونقی برای سینمای ما باشد.

    پاسخ
  2. مرمر

    04/04/2009, 01:36 ب.ظ

    راجع به کنعان . آواز گنجشکها . دعوت . زن دوم و بعضی فیلمهای دیگر صحبتی نکردی فکر کردم که بهت بگم که راجع به اونا هم بنویسی . همین فیلمها هم به نظرم کلی آمار سینما رو ها رو بیشتر کرد .

    پاسخ

ارسال دیدگاه

(*) لازم، ایمیل شما منتشر نخواهد شد