فمینیسم در برابر ساده لوحی
تحلیلی بر حرفهای رضا میرکریمی علیه فمینیسم
هومن نیک فرد
روی خط خبر:
«نظر میر کریمی درباره ی فیلم های فمینیستی»
سید رضا میر کریمی کارگردان سینما با اشاره به اینکه “به همین سادگی” فیلمی فمینیستی نیست، گفت:« فیلم های فمینیستی محصولات ساده لوحانه ای برای کسب سود یا سوء استفاده از احساسات تماشاگر هستند.»
روزنامه ی ایران_شنبه ۱۱ آبان ۸۷
*
خواندن این خبر باعث شد در ذهنم مروری داشته باشم بر به همین سادگی؛ و در آن، نه تنها به اشاره های فمینیستی بر نخوردم، بلکه پایان باز آن را نوعی دعوت زنان به [ساختن] با بی توجهی شوهرانشان، دانستم. اینکه چرا آقای میر کریمی (فیلمسازی که آثاری قابل توجه از او سراغ داریم)، این طور راجع به فمینیسم و فمینیست ها سخن رانده است، شاید مربوط شود به مبرا دانستن خودش از این مکتب. به نوعی دست پیش داده که پس نیفتد یا بهتر بگویم: فیلم های فمینیستی را ساده لوحانه خوانده است تا ایشان را یک سینماگر فمینیست ندانیم. (که نمی دانیم)
فمینیسم (نهضت طرفدارای از حقوق زن) مکتبی ست برای مطالبات زنان از جامعه. جامعه را اقتصاد/سیاست/فرهنگ و بسیار زیر شاخه های دیگر تشکیل می دهند. فمینیست ها (نهضتیان طرفداری از حقوق زن) یک اجتماع اند که برای احقاق حقوقشان مانیفست هایی صادر می کنند که بعضی از بیانیه ها در قالب تصویر و در اینجا، سینما، به تماشاگر القا می شود.
متأسانه سینماگران ما (سینماگران فمینیست ما) تصویر درستی از زن ارائه نداده اند. تهمینه میلانی، سینماگری است که برای مثال و شاهد حرف هایم می توانید آثارش را مرور کنید. تصویری که از زن در کارهای میلانی ارائه شده، بیشتر به یک روی سکه پرداخته و برای زدن تلنگر به جامعه و بیننده، شکلی منفعل از زن ارائه داده و در نگاه دیگر گرچه (شاید) زن در فیلم های میلانی دائماً در حال حرکت باشد (به اصطلاح دینامیک)، اما این حرکت به دنبال مردی ست که زن، نقش پاک کننده ی سیاهی های به جا مانده از او را دارد.
متأسفانه فیلم های ارائه شده از خانم نیکی کریمی را ندیده ام. (تقریباً هیچکس ندیده است) اما با شناختی که از شخصیت ایشان دارم (فکر می کنم) زن در آثارش، جای خود نشسته و دیگر شاهد بد بختی و فلاکت آن نیستیم که بهانه ای باشد (به اشتباه) برای مطالبات حقوق زن. درست تر این است که یک سینماگر، زن را جزئی از جامعه ی مردسالار (در بعضی خانواده ها به جای مشورت، یک رئیس انتخاب می شود _که این اشتباه است_ و اگر زن رئیس شود، مقر فرماندهی او [آشپزخانه] است) بداند و حضور آنرا پر رنگ نشان دهد تا باور پذیر شود.
نمی دانم سید رضا میر کریمی، چه در فیلم های فمینیستی دیده که این حکم را درباره آنها صادر کرده است. اما از طرفی با “سوء استفاده از احساسات تماشاگر” هم موافقم که البته مطمئنم منظور آقای میر کریمی، “بازی کردن با احساسات تماشاگر در سینمای ایران” بوده است و اینکه ایشان مخالف نهضت طرفداری از حقوق زن نیست. اما نظری است که بیان شده و نمی توان به راحتی از کنار آن گذشت. چه بسا با این حرف، فمینیست های خارج از خانواده ی سینما هم ساده لوح به حساب آمده اند!
به هر حال “به همین سادگی” یک فیلم فمینیستی نیست. همانطور که در بالا به آن اشاره کردم، پایان آن موهبتی برای زنان به ارمغان نیاورد و علاو بر حرف های زیادی که برای گفتن دارد ؛ یک بهانه دست ما مردان می دهد که “توجیه” بی محبتی به زنان را خستگی خودمان بدانیم.
این روز ها بازار نظر و نظریه داغ است، شما هم نظر بدهید.
این نوشته را به بالاترین بفرستید :
این نوشته را در فیس بوک خود با دیگران شیر کنید
خیلی مشتاقم زنها به حقوق خود برسند.و چقدر خوب است جامعه این حقوق را به آنها بدهد نه اینکه زنهابازور بگیرند.چرا که معتقدم حق دادنیست.برخلاف آنچه تا به حال در گوشم نجوا شده که حق گرفتنیست.امیدوارم این بحث فمینیستی که تلاش زنهاست برای گرفتن حق و آن هم گاهی بازور مسبب فاصلهء میان مردان و زنان نشود.