نقد سریال مثل هیچکس

شامگاه سه شنبه، پس از گذشت چند هفته از اتمام سریال های مناسبتی ماه رمضان، نشست نقد و بررسی سریال مثل هیچ کس در برنامه ی نگاه دو، از شبکه ی دو پخش شد.

 

در این نشست که اجرای آن به عهده ی مجید مظفری (بازیگر سینما و تلویزیون) بود؛ امین تارخ (بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون)، عبدالحسین برزیده (کارگردان مثل هیچکس) و محمد تقی فهیم (منتقد) حضور داشتند.

 

نکته ی حائز اهمیت در این نشست، یکطرفه بودن کفه ی بحث به سمت تعریف و تمجید از مجموعه، بدون در نظر گرفتن موضوع ساختاری و به اصطلاح قبیله سالاری (عنوانی که مهرزاد دانش در ماهنامه ی فیلم به آن داد) و همینطور برداشتی امروزی تر از پدر سالار بود (رجوع کنید به نوشته ی آدم خوابش می گیره از نگارنده در همین شماره هشتم ماهنامه ی آدم برفی ها).

 

مجری برنامه، که نقد و بررسی مجموعه را بر عهده ی میهمانان هنرمند گذاشته بود، با وجود کم حرفی، اشاراتی به دفاع از سریال در برابر نقد های محمد تقی فهیم و همینطور تأیید امین تارخ داشت.مظفری از عهده ی اجرای یک برنامه ی تلویزیونی که هدفش بررسی سریال برای مخاطب حرفه ای و غیر حرفه ای است، بر نیامد. حضور مجری بیشتر و یقیناً برای ایجاد تعادل در گفت و گو است و هدایت بحث به سمتی که موضوع بهتر برای تماشاگر آن برنامه روشن شود. اما با ابتکاراتی که دست اندرکاران تلویزیونی از خود به خرج می دهند، نباید با دیدن شهاب حسینی و یا مجید مظفری در نقش مجری و آقای حیاتی در سریالی نود شبی (این اتفاق هنوزرخ  نداده، اما بعید هم به نظر نمی آید) تعجب کنیم.

 

امین تارخ اگر به قصد نقد و بررسی سریال مثل هیچکس در برنامه حضور داشت، وظایفش باید تعریف شده می بود و آن بازبینی اثر و بررسی آن از نظر هنر بازیگری و نه غیر آن. متأسفانه آقای تارخ بحث را تا میزانسن و دکوپاژ و پلان های کار شده فراگیر کرد و تنها به ذکر چند مورد بحث برانگیز در مورد بازیگری اشاراتی داشت. ما نمی توانیم این اتفاق که یک بازیگر (هر چند حرفه ای) در نقش یک منتقد و کارگردان که برای بررسی یک مجموعه ی تلویزیونی حاضر می شود را بپذیریم.

 

امین تارخ در برابر نقد فهیم بر بازیگران “مثل هیچکس” که بعضی از آن ها تئاتری و غلو آمیز بازی کردند، موضعی تجربی گرفت که این دو (بازیگری در سینما و تئاتر) هیچ فرقی ندارد و اگر از صحنه ی تئاتر تصویر برداشته شود با فیلم سینمایی یکی ست. وقتی تله فیلم ده رقمی به جای صفحه ی تلویزیون بر پرده ی سینما پخش می شود و از آن استقبال می گردد، آقای تارخ باید هم بین بازی در تئاتر و تلویزیون و سینما فرقی نگذارند. باید گفت که تفاوت هایی هست. صدای بازیگر تئاتر باید طوری باشد که نفر آخر در ردیف انتهایی سالن هم آن را بشنود. اما همین تن صدا در تلویزیون گوش خراش شده و مانع لذت بردن تماشاگر از اثر می شود. گریم بازیگران تئاتر نسبت به بازیگران تلویزیون برجسته تر است. این برجستگی برای به چشم آمدن و تشخیص غمگین از شاد و پیر از جوان برای تماشاگر می باشد. بازی تئاتری نسبت به تلویزیون و سینما اگزجر (غلو آمیز) به نظر می آید؛ دلیلش هم مشخص است؛ در تئاتر تماشاگری که در ردیف پنجم نشسته نمی تواند بازی حسی و زیر پوستی  و همینطور نگاه بازیگر را تشخیص دهد. به همین دلیل غلو آمیز بودن همان برجستگی حرکات برای دیده شدن است. وقتی شما در تلویزیون با نگاهتان و کلوزآپی که کارگردان می گیرد به همبازیتان می فهمانید که برود بیرون، در صحنه ی تئاتر این کار را باید با خم کردن گردنتان یا تکان دادن سر انجام دهید. که متأسفانه آقای تارخ با وجود تجاربی که دارند بین بازی تئاتری و سینمایی [هیچ] تفاوتی قائل نشدند. البته هستند کسانی که این دو را با هم تلفیق کرده اند. نمونه اش پیام دهکردی در نمایش ملاقات بانوی سالخورده به کارگردانی حمید سمندریان که آموزه های تلویزیونی اش را بر صحنه به اجرا گذاشت و برعکسش را در تلویزیون از او شاهد بودیم. اما این موضوع انقدر حساس است که به جای تجربه کردن باید فرا گرفته شود!

 

محمد تقی فهیم در این بین اصلاً به چشم نمی آمد. شبکه های تلویزیونی در این مورد، سلیقه ای عمل می کنند و روی اصول خاصی میهمانانشان را دعوت نمی کنند. اگر شبکه ی یک با حضور دو منتقد و شبکه ی سه با حضور دو یا سه منتقد، مجموعه ای را نقد می کند، شبکه ی دو با حضور دو بازیگر و یک منتقد مثل هیچکس را بررسی می کند.عبدالحسین برزیده هم که به عنوان کارگردان در این نشست حضور داشت با گفتن این جمله که “بیشتر از روی سلیقه است” این نشست ۶۰ دقیقه ای را هجو آلود نمود.

 

محمد تقی فهیم، که اشاره ای هم به آن کردم، نباید به تنهایی در آن جمع حضور می داشت. چون از طرفی نقد (بهتر است بگویم ایراد) جانداری از کار نکرد و هرچه گفت از طرف تارخ نفی، و حرف تارخ از طرف مظفری تأیید و حرف این دو هم با عث تبسمی بر لبان برزیده شد.

 

در کل این نشست ها نمی تواند مفید واقع شود چون باید برای تحلیل هر جزء از کار فرد متخصص مربوط به آن دعوت و در طول دو یا سه شب بررسی شود. برای بازیگری، یک بازیگر حرفه ای، برای کارگردانی، یک کارگردان حرفه ای و برای نقد و بررسی، یک منتقد مسلط به کار و یک مجری توانمند در امور اجرا برای انسجام بخشیدن و هدایت بحث به سمت هدف نشست، لازم است.

دسته بندی موضوعی: تلویزیون

این نوشته را به بالاترین بفرستید :

این نوشته را در فیس بوک خود با دیگران شیر کنید