نگاهی دیگر به فیلم کلاس ساخته لورن کانته

سبک و روش فیلم هایی با حال و هوای مدرسه در سینما بارها مورد استفاده قرار گرفته که در آثاری چون:«نمره انضباط صفر» ساخته ژان ویگو،«اگر…» ساخته لیندسی آندرسن دیده می شود که هر کدام دیدگاهی خاص نسبت به این مقوله مهم و قابل بحث داشته اند.اما لورن کانته با فیلم جدید خود ما را به تماشای درامی می کشاند که در آن نگاهی منصفانه به کلاس و مدرسه شده است.کلاس ،جدیدترین ساخته کانته کارگردان فرانسوی که پیش از این آثاری چون «منبع انسانی» و «به سوی جنوب»  را در کارنامه دارد ،اثری است که چون فیلم های قبلی او رگه هایی از مستند و واقعیت را در خورد دارد.فیلم جدید او برداشتی آزاد از رمان «میان دیوارها» نوشته فرانسوا بگادو است که خود او نیز در فیلم نقش معلمی را بازی می کند که ما را به کلاس درس می کشاند.

فیلم کلاس عموماً در کلاس درس می گذرد و ما کاری با بیرون کلاس نداریم.ما کمتر با دغدغه های والدین و حوادث بیرون مدرسه که در دیگر فیلم های  این ژانر دیده می شود،سر و کار داریم و این بار فقط کلاس درس است که مورد توجه قرار گرفته .در فیلم کلاس ،ما با دانش آموزانی سر و کار داریم که همه ی آن ها دارای نژادهای مختلف هستند و هم چنین در کنار اختلاف نژادی هرکدم از آن ها دارای هوش و استعداد و ویژگی های خاص خود هستند.کلاس درس در فیلم به معنای واقعی استعاره یا تشبیه ای از دنیا پیرامون هست که در آن فردی مانند رئیس جمهور سعی دارد با دموکراسی خود تمام افراد جامعه را راضی نگاه دارد و در این فیلم معلم نیز سعی و تلاش خود را بر این موضوع در جامعه کوچکتری چون کلاس درس معطوف می کند.او خود را به دانش آموزان کلاسش نزدیک می کند تا به عقیده خودش معلمی ایده آل برای آن ها باشد ولی هر کدام از آن ها المان های خاصی را برای معلم ایده آل در نظر دارند.معلم در فیلم کلاس به دانش آموزان این فرصت را می دهد تا عقاید و نظرات خود را بیان کنند و تعامل تنها در درس و انتقال دانش  را به دانش آموزان، به تنهایی در کلاس را به تفکر جمعی و تعامل در مسائل مختلف ،ترجیح می دهد.و دوست ندارد به مسائل کلاس به صورت تک بعدی بنگرد و پا را فراتر می گذارد.

فیلم کلاس ، که در پرونده افتخارات خود جایزه جشنواره کن سال ۲۰۰۸ را دارا می باشد،فیلمی است که ما از برندگان جایزه نخل طلا انتظار داریم.فیلم هایی که مختفر به بردن این جایزه می شوند عموماً نتیجه تحقیق و تفحص کارگردان در زمینه خاصی هستند و شاید به تعبیر دیگر فیلم آمیخته از مستند و روایت داستانی منسجم هستند که همواره جشنواره کن مشتاق چنین فیلم هایی در ادوار گذشته و حتی آینده خود هست.فیلم کلاس حضور نابازیگران فراوانی را در خود دارد.اما لورن کانته دیگر شاید برایش عادت شده است از نابازیگران استفاده کند.او در فیلم منبع انسانی (۱۹۹۹) نیز از کارگران واقعی برای نقش آفرینیدر فیلمش استفاده کرده بود. در فیلم کلاس این روش به خوبی جواب داده است.نقش اول فیلم توسط مولف رمان یعنی فرانسوا بگادو نمایش داده می شود و دیگران بازیگران فیلم که عموما دانش آموزان هستند.دانش آموزان دبیرستانی در خیابان بیستم آروندیسمان در شهر پاریس هستند.

فیلم کلاس سعی ندارد هم چون فیلم «انجمن مردگان» معلم را فردی با هوش و شجاع نشان دهد بلکه معلم در فیلم کلاس در کنار نقاط قوت خود، نقاط ضعف و کم و کاستی هایی را هم دارد.همین نکته باعث شده است که این فیلم مورد توجه قرار بگیرد.دیگر نکته قالب توجه در فیلم شخصیت پردازی عالی درفیلم و تمرکز بروی شخصیت های داستان است.شخصیت دختر عرب و شخصیت پسرک باهوش سیاه پوست و یا شخصیت آن پسر آسیایی آرام که خود را کمتر بروز می دهد و حتی شخصیت سلیمان که طبق گفته خود لورن کانته او این شخصیت را خود وارد فیلم نامه کرده است و معتقد است که ورود این شخصیت موجب انسجام فیلم نامه شده است.فیلم نامه ای که او همراه با مولف کتاب و فیلم نامه نویس مشترک، رابین کامپیلو نوشته است تصویری عینی از کتاب بگادو نیست بلکه در جاهایی از آن تغییرات اعمال شده است تا این فیلم نسخه ای کاملا اقتباسی از کتاب نشود و بتواند مخاطب را با خود به اوج فیلم بکشاند.

کانته یکی از کارگردان های موفق فرانسه است که جوایز زیادی از جمله نخل طلای کن و شیر طلایی ونیز را در کارنامه خود دارد.او کارگردان فیلم های سبک واقع گرا و اجتماعی است و کارگردانی چپ گراست.او سناریو هایی را که در رویا خود به آن ها می پرداخته با المان های مستند تغییر می دهد و شکلی تازه به آن می بخشد.فیلم کلاس برای مخاطبان حالتی تصنعی ندارد و برایشان کاملا باور پذیر است.همان طور که فضای حزن و تکراری کلاس را می بینیم و این فضا از یک کلاس خشک و جدی است که ما از مدرسه انتظار داریم ،سرچشمه می گیردو همه چیز در آن معمولی است.حتی موضوع درس که زبان فرانسه است گرفته تا نیمکت ها و دیوارها.کانته بدان جهت تصمیم گرفت در این مورد فیلمی بسازد چون او ،پدر و مادرش هر دو معلم بودند و روابط او با فرزندان مدرسه ای اش باعث شده بود به این مقوله توجه ای خاص پیدا کند.او بعد از خواندن رمان پرفروش «میان دیوارها» تصمیم گرفت رویای قدیمی خود را با این فیلم به واقعیت برساند . او نمی خواست فیلمش هم چون فیلم های قبلی در ژانر مدرسه کمترین ارتباط را با مخاطب برقرار کند.او در مدرسه حتی دانش آموزان تنبیهی را نشان می دهد.او به همراه فیلم برداران خود با سه دوربین جزئیات کلاس را فیلم برداری می کند.او هیچ مشکلی با این بازیگران آماتور فیلم ندارد و آن ها نیز براحتی نقش خود را ایفا می کنند.آن ها از نسلی هستند که قرار گرفتن در مقابل دوربین خجالت آن ها را برنمی انگیزد و با دوربین راحت هستند.فیلم او هم چون جلسه های یک دادگاه یا مجلس بیننده را با کلاس درگیر می کند و او را نیز به همزاد پنداری با دانش آموزان وادار می کند.در فیلم همه نوع دانش آموز است.معلم داستان نیز معلمی است که هر کاری را که از او انتظار داریم هم تا جاهاتی از او سر می زند و از آن معلم های اعصاب خورد کن نیست.او معلمی است که ما دوست اریم داشته باشیم ولی هنوز هم محبت معلمان خود را نمی توانیم از یاد ببریم با آن که گاهی ما را تنبیه می کردند.

فصل آخر فیلم نیز با پایان سال تحصیلی پایان می یابد و در آخر این دانش آموزان هستند که باید درباره معلم به قضاوت بنشینند که آیا او معلمی عالی بوده است یا نه؟آیا از او راضی بوده اند یا خیر؟که یافتن این جواب بستگی به هر شخصیت در داستان فیلم دارد که نمی توان همه آنها را متحد با هم دانست و معلم فیلم را معلمی که همه از او راضی هستند،دانست.انگار همه چی آنگونه است که دوست داریم.فیلم مانند برگه ای از دفتر خاطرات برای همه ی ما است.در آخر فیلم کلاس را فیلمی قابل ستایش می دانم که ارزش گرفتن جایزه ی معتبری چون کن را داشته است.

 

دسته بندی موضوعی: سینمای جهان

این نوشته را به بالاترین بفرستید :

این نوشته را در فیس بوک خود با دیگران شیر کنید